Η περιοχή

Κορωνησία

Υπάρχει ένα μέρος ξεχωριστό και ιδιαίτερο, που δεν το διαβαίνει εύκολα ο ‘Ελληνας ταξιδιώτης είτε ως όνομα είτε ως τόπο, γιατί δεν το πιάνει η «μύτη» του και δεν το συλλαμβάνει ο «αναγνωστικός» του χάρτης… Η Κορωνησία! ‘Ενας τόπος σχεδόν μυθικός, ένα …στεριανό νησί που συνδέεται με τον υπόλοιπο κόσμο, με έναν πλωτό δρόμο, πέντε χιλιομέτρων, που διασχίζει τη Θάλασσα πατώντας πάνω στα φτερά της. (στα κύματά της, θέλω να πω). .

Η Κορωνησία βρίσκεται ανάμεσα στη θάλασσα και τον ουρανό. Με πλοηγό τον ήλιο και κράχτες τους ερωδιούς, τις φαλαρίδες και τα φλαμίνγκο. Είναι η πιο ηλιόλουστη περιοχή των Ελληνίδων θαλασσών. Ραχατεύει στην απόλυτη γαλήνη ενός από τους πιο γραφικούς κόλπους της Ελλάδας, δίχως να νοιάζεται για λεωφόρους, βαπόρια, συνωστισμούς, ή κοσμικές συνάξεις. Απλώνεται στη μέση ακριβώς του θαλάσσιου κόλπου ως μια ζωντανή Τιβεριάδα που έχει διδαχτεί από τον μύθο της το περπάτημα πάνω στα κύματά της. ‘Οπως ακριβώς κάνουν τα φλαμίνγκο κι οι ερωδιοί…

Κι όμως στο «νησί» αυτό υπάρχει κι ένα κάστρο – μια κούλια, όπως τη λένε -, που προστάτευε τους νησιώτες από τους πειρατές. Το πιο μικρό, ίσως, καστράκι στην Ελλάδα. Κι ακόμη ένας βυζαντινός  Ναός του 12ου αιώνα (πολλοί ειδικοί λένε του 10ου ), με εντυπωσιακές τοιχογραφιες, τείχη και εικόνες που έχουν αποκατασταθεί όλα και σηματοδοτούν έναν τέλειο μουσειακό χώρο γι αυτό το «νησί» .

Επιπλέον διαθέτει, το νηοί, και μια βλάστηση, εντελώς ανόθευτη που καθιστά τον περίγυρό του βοτανικό παράδεισο, πλούσιο σε μεσογειακά φυτά και δέντρα, μακριά από τη λύμφη του στεριανού ξηρικού τοπίου.

Κι ένα λιμανάκι γλύκα, στο οποίο είναι αραγμένα δεκάδες πλεούμενα, πλάβες, ακάτια και πριάρια, με γάστρες και καρίνες ή όχι. Θα ήταν παράλειψη αν δεν αναφέραμε ότι στην άκρη του γραφικού λιμανιού της, πάνω σε μωσαϊκό δάπεδο είναι σχεδιασμένο κι ένα πανέμορφο ηλιακό ρολόι. Τέλος το νησί διατέμνουν και κάμποσες, τεράστιου μήκους, λουρονησίδες που εισχωρούν βαθιά στη μήτρα ταυ κόλπου κι αναπλέουν πανω στη Θαλασσα ως κορδόνια, βραχίονες ή στεριανοί πλωτήρες.

«Μια πικασσιανής δύναμης μεταμόρφωση στις γραμμές και στους όγκους χωρίζει ένα νησί στα δύο, συνενώνει άλλα τρία σε ένα… Πορθμοί και ισθμοί αναφαίνονται, ράχες μ’ ερυθροπράσινα φρέσκα ίχνη ενάλιου βίου απλώνονται στον ήλιο».

Πόση αλήθεια κρύβει – και αποκαλύπτει συνάμα – αυτό το απόσπασμα_ του Ελύτη για το τρισυπόστατο γήινο θαύμα που συνθέτουν οι δασωμένες νησίδες, στη μέση μιας ακύμαντης θάλασσας; Που φαίνονται σαν να έχουν εναγκαλισθεί η μία την άλλη με κάτι λεπτά χωμάτινα μπράτσα που δημιουργούν οι λουρονησίδες, οι οποίες κυκλικά τις ενώνουν και τις Χειραγωγούν…

Πάνω απ’ το νησί, λευκοί ερωδιοί ό κατάμαυροι κορμοράνοι, ζυγιάζουν τα φτερά τους, στην απέραντη κυανή έκταση του ονείρου. Κάτω από το νησί, κάτω, θέλω να πω, από την επιφάνεια της Θάλασσας, σουλατσάρουν, στους ρηχούς γλυκόβαλτους, λαβράκια και γαρίδες, γοβιοί, χέλια και γλώσσες κι απάνω πια στην επιφάνεια, ψαράδες, πριάρια και πελεκάνοι οσμίζονται τη νοστιμιά τον αφρού και την απέραντη γαλήνη της ακύμαντης θάλασσας. Και λάμνουν ό ονειρεύονται, κατά περίπτωση.

Η μεγαλύτερη αποικία πουλιών στην περιοχή της Κορωνησίας βρίσκεται ανατολικά τού νησιού, όπου απλώνεται η λιμνοθάλασσα της Λογαρούς, ένα πανέμορφο λιμναίο οικοσύστημα, στο οποίο ενδημεί το σπανιότερο είδος αργυροπελεκάνων στον κόσμο. Στην ίδια περιοχή, ανατολικά και βόρεια του νησιού διατηρούν τις αποικίες τους μεγάλα κοπάδια κορμοράνων και φλαμίνγκο. Μέσα στη μικρή λιμνοθάλασσα που σχηματίζουν οι αγκαλιές των τριών νησίδων, στο όριο του σημερινού οικισμού, έχουν τη φωλιά τους και λιάζονται καθημερινά αρκετές φαμίλιες κύκνων, οι οποίοι βέβαια διασπείρονται και μεμονωμένα στις δυο όχθες όλης εκείνης της λεπτός λουρονησίδας που διαμορφώθηκε ως δρόμος.

Το ψαροχώρι της Κορωνησίας βρίσκεται στο κέντρο του Αμβρακικού κόλπου. Επικοινωνεί με την στεριά, το λόφο της Σαλαώρας, μέσω μιας πελώριας λουρονησίδας (μικρές πέτρες, χώμα, άμμο, κελύφη οστρακοειδών κ.α), επάνω στην οποία έχει εδραιωθεί αυτοκινητόδρομος. Η λουρονησίδα αυτή διαχωρίζει τη ρηχόνερη λιμνοθάλασσα Λογαρού από το κύριο σώμα του Αμβρακικού.

Στην Κορωνησία μπορεί να φτάσει κανείς με το αυτοκίνητό του από την Άρτα. Η διαδρομή είναι απο την Άρτα προς Κωστακιούς και στη συνέχεια όλο ευθεία. Αφού παρακάπτουμε διασταρώσεις προς πανέμορφα χωριουδάκια και την έφορη πεδιάδα της Άρτας, που είναι γεμάτη με μπαξέδες, φτάνουμε στην Κορωνησία. Επίσης απο την θάλασσα, είσοδος στον Αμβρακικό κόλπο και ασφαλή λιμενισμός στο γραφικό λιμανάκι στα δυτικά του νησιού.

Την Κορωνησία την απαντάμε με την τοπωνυμία Κορακονησία, ονομασία που δόθηκε από την ύπαρξη πολλών κοράκων, πιθανότατα από την πληθώρα των Κορμοράνων που κατακλύζουν την περιοχή και ληστεύουν την αλιευτική σοδειά των ψαράδων. Αργότερα επεκράτησε η τοπωνυμία Κορωνησία, πιθανότατα από την ξεχωριστή φυσική ομορφιά και υπεροχή της νησίδας αυτής έναντι των άλλων νησίδων της περιοχής, γιατί αυτή κατέχει το στέμμα, το διάδημα της ηγεμονίας των άλλοτε Κορακονησίδων του Αμβρακικού.

Αμβρακικός κόλπος

Ο Αμβρακικός κόλπος αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους υγρότοπους της χώρας μας, όπου ενδιαιτάται μεγάλος αριθμός ειδών ορνιθοπανίδας. Από τα 254 είδη πτηνών που έχουν παρατηρηθεί στην περιοχή του Αμβρακικού, 188 είδη απαντούν κατά τη διάρκεια των μεταναστευτικών εποχών, 102 είδη έρχονται στην περιοχή (και) το χειμώνα, 78 είδη απαντούν στην περιοχή σε όλη τη διάρκεια του έτους, 153 είδη φωλιάζουν ή πιθανότατα έχουν φωλιάσει και 8 είδη απαντούν ακανόνιστα.

Ορνιθοπανίδα
Η ευρύτερη περιοχή του Αμβρακικού Κόλπου εμπεριέχει το μεγαλύτερο ενιαίο υγρότοπο της Ελλάδας και είναι γνωστή η εξαιρετική σημασία του για την ορνιθοπανίδα σε ευρωπαϊκό και διεθνές επίπεδο, (Szijj 1982, Ε.Ο.Ε. 1985, 1994, Joensen & Madsen 1985, Παπαγιάννης και συνεργάτες 1986, CORINE – Biotopes project 1988, NATURA 2000, 1996).

Συνολικά τα τελευταία 15 χρόνια έχουν καταγραφεί 254 είδη πουλιών στην περιοχή του Αμβρακικού, ενώ τουλάχιστον 230 από αυτά τα είδη εμφανίζονται τακτικά κάθε χρόνο στον Αμβρακικό. Από το σύνολο των παρατηρουμένων πουλιών τα 78 είδη απαντούν κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου στην περιοχή.

Ο Αμβρακικός κόλπος έχει μεγάλη σημασία για την ορνιθοπανίδα διότι αποτελεί:|
Μεταναστευτικό σταθμό της ορνιθοπανίδας: Η περιοχή του Αμβρακικού είναι σημείο συγκέντρωσης, ανεφοδιασμού, και ξεκούρασης μεγάλης ποικιλίας μεταναστευτικών πουλιών κατά τις μαζικές μεταναστεύσεις τους στη διάρκεια της ανοιξιάτικης μετανάστευσης (αρχές Μαρτίου έως τέλη Μαΐου) και στη διάρκεια της φθινοπωρινής μετανάστευσης (Ιούλιος έως τέλη Οκτωβρίου). Πολλά από αυτά τα μεταναστευτικά είδη, τα οποία είναι σπάνια ή απειλούμενα, έχουν εξειδικευμένες απαιτήσεις διατροφής, κάλυψης – καταφύγιων ή/και φωλιάσματος, που είναι άμεσα συνδεδεμένες με τους υγρότοπους.

Τόπο διαχείμανσης: Η περιοχή του Αμβρακικού είναι επίσης ένας σημαντικός τόπος διαχείμανσης, κυρίως, υδρόβιων και παρυδάτιων πουλιών, προερχόμενων από την κεντρική και βόρεια Ευρώπη, κατά το χρονικό διάστημα Νοέμβριος – Μάρτιος. Αυτά τα είδη πουλιών μετακινούνται στο χώρο της Μεσογείου κατά τους χειμερινούς μήνες και οι μετακινήσεις τους επηρεάζονται άμεσα από τις κλιματικές συνθήκες. Γι’ αυτό το λόγο η περιοχή έχει ιδιαίτερη σημασία ως χειμερινό καταφύγιο κατά τη διάρκεια των ήπιων μεσογειακών χειμώνων.

Ο Αμβρακικός Κόλπος φιλοξενεί 102 είδη πουλιών τα οποία έρχονται στην περιοχή (και) τη χειμερινή περίοδο. Μεταξύ αυτών και 80.000 – 100.000 πάπιες και φαλαρίδες κάθε χειμώνα, με μέγιστο μέσο όρο τα 145.000 άτομα τον Ιανουάριο. Πληθυσμοί οι οποίοι αντιπροσωπεύουν το 1/3 των πουλιών αυτών στην Ελλάδα (Χανδρινός, 1996). Έτσι, οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις υδρόβιων πουλιών στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του χειμώνα παρατηρούνται στον Αμβρακικό.

Καταληκτικές διαπλάσεις
Τα κλιματικά και βιοκλιματικά χαρακτηριστικά της περιοχής, το ήπιο ανάγλυφο και τα μητρικά πετρώματα που συνίστανται από φλύσχη, ασβεστόλιθους, κολλούβια τους καθώς και προσχωσιγενή εδάφη, διαμορφώνουν τις καταληκτικές φυτοκοινωνικές διαπλάσεις, σύμφωνα με το σύστημα ταξινόμησης κατά Braun-Blanquet (όπως προσδιορίσθηκε για το μεσογειακό χώρο από τον Horrat και για τον ελληνικό χώρο από τον Ντάφη) σε:
Ζώνη Quercetalia ilicis: καταλαμβάνει τη μεγαλύτερη πεδινή έκταση της περιοχής και διακρίνεται σε δύο υποζώνες (Oleo-Cetaronion και Quercion ilicis).
Ζώνη Quercetalia pubescentis: καταλαμβάνει τις ημιορεινές και ορεινές εκτάσεις του Μακρυνόρους και των εξάρσεων που διαμορφώνουν τις λεκάνες απορροής του Λούρου και του Άραχθου. Η ζώνη αυτή διακρίνεται σε δύο υποζώνες (Ostryo-Carpinion, Quercion-Confertae).
Αζωνικές διαπλάσεις: στις όχθες και τμήμα της κοίτης των ποταμών και υδατορεμάτων της περιοχής, καθώς και στις περιοδικά κατακλυζόμενες εκτάσεις.
Πρέπει να σημειωθεί ότι τα εδαφοκλιματικά χαρακτηριστικά της περιοχής συντελούν στη μείξη των βιοκλιματικών ζωνών.

ΚΑΝΤΕ ΚΡΑΤΗΣΗ